CHITTI1963.

రాత్రి పది గంటలయింది. మండువేసవి కాలం. గోడ గడియారం శబ్దం తప్పితే ఇల్లంతా నిశ్శబ్దంగా ఉంది. అందులో ఉండే వ్యక్తులు ఒకరు తప్ప అంతా నిద్రలో మునిగిపోయి ఉన్నారు. వీధిలో ఎటు చూసినా చిమ్మచీకటి. లాంతరు వెలుగు తప్ప ఇంకేమీ కనపడటం లేదు. కాపలాదారులు అటూ ఇటూ పచార్లు చేస్తున్నారు. ఏ మూల నుంచి ఎవరు దాడి చేస్తారో అనే భయంతో చాలా జాగ్రత్తగా అటూ ఇటూ చూస్తూ, కళ్లకు మూతలు పడకుండా విశ్వప్రయత్నం చేసుకుంటూ తమ విధి నిర్వహణలో మునిగిపోయారు. అవును… అది మామూలు వ్యక్తి ఇల్లు కాదు. రాజుగారి తర్వాత రాజుగారంతటి గౌరవ మర్యాదలు ఇవ్వాల్సిన ఒక సంస్థానంలోని దివాన్ గారి ఇల్లు. “దివాన్” అంటే ఈ రోజుల్లో మన ఇళ్లలో వాడే మంచం ఆకారంలో ఉండే వస్తువు గుర్తుకొస్తుంది. కానీ ఆ రోజుల్లో రాజ్యాలలో, సంస్థానాలలో “దివాన్” అనేది ఒక పదవి పేరు. రాజుగారి తర్వాత రాజుగారంతటి వాడు దివాన్. ప్రధానమంత్రి లాంటివాడు అన్నమాట. రాజ్య పరిపాలనంతా ఆయన చేతిమీద నడిచేది. రాజు చెప్పిన ఆజ్ఞలను అమలు చేయడమే దివాన్ గారి పని. చాలా అధికారాలు ఉన్నప్పటికీ, ప్రతి విషయంలో రాజుగారి అనుమతి తీసుకోవాలి. నివసించడానికి మంచి ఇల్లు, ఇంటినిండా పనివాళ్లు, వీధిలో కాపలాదారులు, ఒక గుర్రప...

అన్ని బంధాలు ఏదో ఒక షరతుతోనే నడుస్తాయి. స్నేహం— మనసులు కలిసుంటేనే ఉంటుంది. ప్రేమ— అభిమానాలు తగ్గకపోతేనే నిలుస్తుంది. బంధుత్వం— అవసరాలు కలిసొస్తేనే దగ్గరవుతుంది. డబ్బు ఉంటే పలకరింపులు పెరుగుతాయి, స్థానం ఉంటే గౌరవాలు వస్తాయి. లాభం ఉన్నంతవరకే చాలా సంబంధాలు మన చుట్టూ తిరుగుతాయి. కానీ… ఒక్క అమ్మ ప్రేమకు మాత్రం ఎలాంటి షరతులు ఉండవు. పిల్లవాడు అందంగా ఉన్నాడా? చదువులో మొదటివాడా? డబ్బు సంపాదిస్తున్నాడా? తన మాట వింటున్నాడా? ఏమీ చూడదు అమ్మ. పిల్లాడు ఏడిస్తే ఆమె గుండె కరిగిపోతుంది. పిల్లాడు తప్పు చేసినా తిట్టేది ప్రపంచం, క్షమించేది అమ్మ. అందరూ “నువ్వు నాకు ఏమిస్తావు?” అని అడిగే లోకంలో అమ్మ ఒక్కతే “నీకింకా ఏమివ్వాలి?” అని ఆలోచిస్తుంది. అందుకే అమ్మ బంధం ప్రేమ కాదు… అది ప్రాణం. ప్రపంచంలో మనిషి పెద్దవాడవుతాడు… పదవులు సంపాదిస్తాడు, డబ్బు కూడబెడతాడు, ఎంతో మందిని కలుస్తాడు. కానీ రోజు చివరికి మనసు అలసిపోయి ఒక నిజమైన ఆత్మీయత కోసం వెతికితే— గుర్తుకొచ్చేది అమ్మే. చిన్నప్పుడు చెయ్యి పట్టుకుని నడిపించింది. పెద్దయ్యాక దూరంగా నిలబడి ఆశీర్వదించింది. మన కోపాలను భరించింది, మన మాటలతో గాయపడింది, అయినా “నా బిడ్డ బాగుండ...